Pazartesi, Ağustos 8, 2022

Creating liberating content

Ekran Kartı Nasıl Seçilir?

Ekran Kartı Nasıl Seçilir Sorusunun Cevabını sizler için derledik. Merkezi işlem biriminin (CPU)...

Bilmeceler

Bilmeceler 5 yaşındaki çocuk ile 70 yaşındaki ihtiyarı birbirine bağlayan kültür hazinelerimizden biridir....

Koronavirüs doğal şifalı bitkiler...

Herkese selam, Aşağıda kısa bir bilimsel literatür taramasından yola çıkarak, bitkisel gıdalar tüketerek koronavirüsten bir...

Güvercin Hakkında Bilmedikleriniz

Güvercinler belki de insanlık tarihinde insan hayatına dokunmuş en yakın yaratıklar. Bu makalede...
Ana SayfaBilimTemel Ölçü birimleri...

Temel Ölçü birimleri (kütle , uzunluk, zaman ve sıcaklık) nasıl belirlenir ?

Ölçü birimlerini belirlemeden önce birim ve boyut arasındaki farkı anlamamız gerekir. Boyut, birimleri belirlememizi sağlayan temel, somut olgulardır. İşte biz bu boyutlar üzerinden ölçü birimleri belirleyerek ölçüm yaparız.

Mesela uzunluk, herhangi bir ölçü birimi düşünmeden, tek başına bir boyuttur. Siz bu uzunluk boyutu üzerinde ölçüm yapacağınız zaman kendinize bir ölçüm birimi belirlersiniz. Örneğin, bir kumaşın boyunu ölçerken bir kişi 1 m’yi ölçü birimi yapar,  diğeri ise kolunun tamamını ölçüm birimi yapar. Orada önemli olan boyutun uzunluk olarak tanımlanmış olmasıdır. Ölçü biriminiz boyutla uyumlu değilse ölçüm yapamazsınız. Mesela uzunluğu kilo ile ölçemezsiniz.

Biz evrendeki ölçüm birimlerini asagidaki temel boyutlar
üzerinden hesaplarız:

Kütle (M)
Uzunluk (L)
Zaman (t)
Sıcaklık (T)
Mol (n)
Elektrik Yükü (Q)
Işık Yoğunluğu (C)

Simdi bir örnekle herhangi bir fiziksel varlığın boyutunu nasıl ölçeceğimizi bulalım. Diyelim ki kuvvet ölçeceksiniz. Newton’un ikinci yasasına göre kuvvet denklemi şudur :

Kuvvet = kütle * ivme                           (1)

Denklem 1 deki ivme ise hızın zamanla değişimidir. Hız ise uzunluğun zaman ile değişimidir. Hızın boyutunu Uzunluk/Zaman dersek ivmenin boyutu (Uzunluk/Zaman)/Zaman olur. Şimdi kütlenin boyutu zaten kendisi oluyor. Dolayısıyla Denklem 1 den kuvvetin boyutunu belirleyebiliriz:

Kuvvet = Kütle*(Uzunluk/Zaman)/Zaman                    (2)

Kuvvet= Kütle*Uzunluk/Zaman^2     (3)

ya da Kuvvet = ML/t^2                         (4)

Şimdi siz M, L ve t’ye uygun ölçüm birimleri kullanarak kuvvete istediğiniz ölçüm birimini seçebilirsiniz. Mesela uluslararası standarda göre kütleyi kg, uzunluğu metre ve zamanı saniye yaparsanız kuvvet birimi kg*m/s^2 yani newton olur. Ama siz hesaplama yaptığınızda birimi mesela kgm^2/s^2 buluyorsanız hesaplama hatanız var demektir.

Not: Bir formül kullanarak bir fiziksel varlığı hesaplarken (kuvvet, enerji, yoğunluk, v.s.) önce formuldeki terimlerin boyutlarını formüle koyup o varlığın boyutunu bulun. Eğer buldugunuz değer o varlığın gerçek boyutuna eşit değilse kullandığınız formülde bir işlem hatası vardır.

Şimdi üstte bahsettiğimiz temel boyutlar icin, ışık yoğunluğu hariç, uluslararası standardlardaki (SI) ölçüm birimlerinin nasıl bulunduğunu anlatalım:

Kütle: SI ölçüm birimi 1 kg yani 1000 g’dır. 1 g olarak ise Paris’te bulunan bir platinum–iridium silindirin ağırlığı kabul edilmiştir. Bu silindir ayrıca 1 cm^3 de +4°C deki suyun ağırlığına eşittir.

Uzunluk: SI ölçüm birimi 1 metredir. 1 metre, saniyenin 1/299,792,458 inde ışığın vakum içerisinde yol aldığı mesafe olarak kabul edilmektedir. Yani bunu kabaca şöyle düşünün: Işığın bir saniye de aldığı yol 300,000,000 metre ise 1 m yi 1/300,000,000 sn’de alır.
Zaman: SI ölçüm birimi 1 sn’dır. 1 sn, cesium-133 atomunun iki hyperfine atom yapısı arasında geçiş frekansına, yaklaşık 9,192,631,770 Hz ya da s^-1 denk gelir, karşılık gelen süredir. 
Sıcaklık: SI ölçüm birimi 1 K’dir. Kelvin termodinamik deki mutlak 0 (evrende ulaşılabilecek en düşük sıcaklık) ve suyun üçlü noktası (suyun katı, sıvı ve gaz halinin bir arada bulunduğu sıcaklık, 273.15 K ve basınç, 6.12 mbar) sıcaklığı arasındaki sıcaklık cetvelinin birim uzunluğudur. 
Mol: SI ölçüm birimi 1 mol’dur. 1 mol, 6.02214076×10^23 adet yapı tanesi içeren maddedir. 
Elektrik Yükü: SI ölçüm birimi 1 Coulomb’dur. 1 coulomb,  6.2415090744×1018 proton ya da elektronun (1.036×10−5 mol) taşıdığı elektrik yüküdür.
Kaynaklar:

Get notified whenever we post something new!

spot_img

Create a website from scratch

Just drag and drop elements in a page to get started with Newspaper Theme.

Continue reading

Koronavirüs doğal şifalı bitkiler ve korunma yolları

Herkese selam, Aşağıda kısa bir bilimsel literatür taramasından yola çıkarak, bitkisel gıdalar tüketerek koronavirüsten bir korunma yolu önereceğiz.Elsevier adlı büyük bir araştırma veritabanı, yakın zamanda ortaya çıkan koronavirüs ile alakalı yapılan araştırmaları ve ortaya çıkan bulguları takip etmek amacıyla Novel Coronavirus...

Kara Deliklerdeki İnanılmaz Yerçekimi Kuvveti

Yakın zamanda özel teleskoplarla ilk kez elde edilmiş, halka (simit) şeklinde bir kara delik sisteminin görüntüsü. Halka merkezindeki siyah çember karadeliğin kendisi, etrafındaki parlak bölge ise içine çekilen makroskopik objelerdir. Işık karadelikten kaçamadığı için karadelik karanlık gözükmektedir. KARA DELİKLERİN GÜCÜKara...

Ülkelerin Arabaları ve Özellikleri

Her ülke kendine coğrafi ve/veya sosyal yapısına uygun arabalar üretir. Biz de piyasada olan arabaları uyruklarına göre inceleyip kendilerine has özellikleri neler onları tartışacağız:Japon Arabaları: Japonlar zekaları ve mühendislikteki başarılarıyla ünlüdür. Bu arabalarına da yansımaktadır. O kadar karmaşık motor...

Enjoy exclusive access to all of our content

Get an online subscription and you can unlock any article you come across.