SağlıkŞarbon Nedir

Şarbon Nedir

Bacillus anthracis adlı mikrop tarafından meydana getirilen bulaşıcı olan, ot ile beslenen hayvanlarda özellikle sığır, koyun ve beygirlerde âni olarak ortaya çıkan ve insanlara da geçebilen bir hastalık. İnsanlar hastalığı hayvanlar veya bunların ürünlerinden alır. Mikroorganizma insanlara deriden girerse kara çıban denilen karakteristik bölgesel bir çıbanla ödem; kan dolaşımına karışması ile de sepsis (kan zehirlenmesi) ve iç organ lezyonları meydana gelir.

Mikroplu etlerin yenmesi ağır barsak hastalıkları yapar. Hayvanlarda ise vücut ısısı yükselir, dalak şişer, kan, katran gibi koyu renk alır ve pıhtılaşmaz. Tabiî şartlar altında sıcak kanlı hayvanlardan beygir, sığır, koyun ve domuzlar arasında çok yaygın olarak görülebilir. Kanatlı hayvanlar ise inceleme yapmak için hastalandırılabilirler. Genç hayvanlar, ergin ve yaşlılardan hastalığa daha duyarlıdırlar.

Şarbon hastalığının nedenleri nelerdir?
Açlık, yorgunluk, uzun yolculuk, fazla sıcak ve soğuk, iyi beslenememe, fenâ bakım, organik bozukluklar, şap hastalığı, iç parazitler ve diğer stress faktörleri hastalığın çıkış ve yayılışında önemli rol oynarlar. Hastalık rutûbetli, bataklık ve sıcak bölgelerde diğer bölgelerden daha çok görülür. Önleyici tedbirler alınmazsa büyük kayıplara yol açar.

Bacillus anthracis sporları toprakta, sularda ve mer’ada otlar üzerinde 50-60 sene canlı kalabilir ve bu yerler infeksiyon kaynağı olarak görev yaparlar.

Ölen hayvanların insanlar tarafından veya mer’ada bırakılarak yırtıcı kuşlar ve hayvanlar tarafından parçalanması ve kuşlar, yağmur ve sel sularıyla uzaklara, diğer mer’alara ve topraklara nakledilmesi buralara bulaşmasına sebep olur. Kan emici sinekler de hastalığı yayabilirler.

Şarbon Belirtileri Nelerdir?
Şarbon insanlar arasında meslek hastalığı şeklinde görülür. Hayvanla meşgul köylülerde, dericilerde rastlanabilir. Hastalık; hayvanlarda sendeleme, solunum güçlüğü, ayakta duramama, titreme ve halsizliklere sebep olur. Kısa sürede öldürür. Ölen hayvanlarda ölümden hemen önce ve sonra ağız, burun ve makattan kanlı bir akıntı gelir. Vücut ısısı artar. Hayvanlarda süt veriminde azalmaya, gebe olanlarda yavru atmaya sebep olur.

Basil, insanlarda deriden girerse, ortası siyah, çevresi cerahatli karakabarcık adı verilen çıbanı meydana getirir. Ölümden 2-3 saat sonra deri siyah bir renk alır.

Hastalık deri şarbonu ve iç organ şarbonu olarak ikiye ayrılır. İç organlarda barsak şarbonu ve akciğer şarbonu olur. Deride karakabarcık ve kötü ödeme sebep olur.

Karakabarcık (Habis Çıban)
Derinin açık ve yüzeylerinde meydana gelir. Yüz, burun, el ve ayakta çıkar. Vücûdun kapalı yerlerinde nâdirdir. Hastalık başlarken bulaşma yerinde kaşınma ve yanma, pire ısırığı görünümünde kırmızı ufak bir nokta hâsıl olur. Kabarır, büyür ve irinleşir, ortası çukurlaşır, içindeki sıvı bulanır, kahverengi olur.

Çapı 6-9 cm’ye ulaşır. Hastalığın başlangıcında başağrısı, hâlsizlik ve iştahsızlık vardır. Hastalık sükûnet bulunca ısı düşer, yaranın üzerindeki siyah kabuk kösele gibi sertleşir.

Habis Ödem Şarbonu
Derinin bâzı bölgelerinde boyun, göğüs, özellikle göz kapaklarında, ağız içi ve dilde meydana gelir. Mikrobun girdiği yerde hafif ve ağrısız bir kızarıklık görülür. Mikrop, ağızda çoğalırsa kısa sürede boğaza ilerler ve öldürür.

Bağırsak Şarbonu
Şarbonlu hayvan etini yiyen insanlarda görülür. Kırgınlık, hâlsizlik, başağrısı ve terleme meydana gelir. Bulantı, kusma, diyare ve karın ağrısıyla ısı yükselir. Bâzan kanlı ishâl görülür. Nabız hızlanır ve zayıfları 2-3 günde öldürür.

Akciğer Şarbonu
Sporlu toz ve kılların solunması ile olur. Âni bir titremeyle 40-41°C’ye yükselen ateşle başlar. Şiddetli kusma vardır. Nabız zayıflar ve hızlanır. 2-3 günde öldürür.

Şarbon Nasıl Tedâvi Edilir
Karakabarcıkta ilk tedâvi şartı yaraya dokunmamaktır. Şarbon basilleri 42°C’nin üstünde üreyemez. Bundan faydalanmak için sıcak uygulama yapılabilir. Şarbon tedâvisinde Penicillinden faydalanılmaktadır. Yalnız dozu yüksek olmalıdır. 10-15 milyon ünite Penicillin G (Kristalize penisilin) 6 saatlik aralarla damar içine verilmelidir. İkinci tercih edilecek ilâç Tetrasiklin grubu ilâçlardan birisi olup, 6 saat arayla 500 mg tavsiye edilmektedir. Bununla karakabarcık ve ödem şekilleri tedâvi edilmekte ve mikrobun yayılması önlenmektedir. Hafif hastalarda sulfadiazinden de faydalanılabilir. Streptomycin de Penicillin ve Tetrasiklin kadar olmasa da etkilidir. Yukardakiler içinde en iyi tedâvi şekli Penicillin ve Streptomycinin kombine olarak kullanılmasıdır. Günde 10-15 milyon ünite, Penicillin ve günde 1 gr Streptomycin kombine edilirse tatminkâr sonuç alınabilir.

Şarbon‘dan Nasıl Korunulur
Şarbon hayvanlardan insanlara geçen bulaşıcı bir hastalıktır. Korunma için öncelikle hayvan hastalığı ortadan kaldırılmalıdır. Hasta hayvanlar öldürülür ve cesetleri yakılır veya kireçli çukurlara gömülür. Çukurlar derin olmalıdır. Yüzeyde olursa şarbon sporları solucan ve böceklerle toprak yüzeyine taşınabilirler. Hayvan sürülerini şarbon sporları bulaşık olan otlaklardan uzaklaştırmalıdır. Buradaki otlar yakılmalıdır. Bulaşık ahır artıkları ve gübreler de yakılmalıdır. Şarbon sporları insanlara meslek ilgisi dışında yün ve deriden bulaşır. Kuşkulu maddeler yakılıp yok edilir. Hasta insanlarda kullanılan pansuman maddeleri yakılmalı ve mâdenî âletler strerilize edilmelidir.

Kaynak: Yeni Rehber Ansiklopedisi (Türkiye Gazetesi) Şarbon Nedir Şarbon Nedir

Yeni Yazılar

TARKM Hisse

TARKM hisse, zirai ilaç alanında faaliyet gösteren, yurt içi...

AVOD Hisse

Borsa da şuanda aktif olarak işlem gören AVOD Hisse,...

Tüm Borsa Hisseleri

BIST TÜM BORSA HİSSELERİ LİSTESİ Ayrıntılı bilgi ve anlık değerlerini...

A1Cap Hisse

Türkiye sermaye piyasalarının yenilikçi gücü A1Cap Hisse A1 Capital;...

Simit Sarayı (DMRGD)

Katılıma Göre Düşebilecek Pay Miktarları (Tahmini) 1.7 Milyon katılım –...

Halka Arz

GÜNLÜK HALKA ARZ ŞİRKETLERİ Halka arz ile ilgili daha fazla...

İnsan Neden Terler

Merhaba bugün sizlere İnsan Neden Terler başlıklı yazımızı sunuyoruz....

İstanbulda Saat 12 İken Diğer Şehirlerde Saat Kaç Olur

İstanbulda Saat 12 İken Diğer Şehirlerde Saat Kaç Olur Adana...

Parasal Sıkılaştırma Nedir

Günümüzde ekonomik terimler ve kavramlar hızla değişmekte ve gelişmektedir....

Borsa Nedir ve Türkiye Borsasının Gücü

Merhaba değerli okurlar! Bugün sizlere Borsa Nedir ve Türkiye...

Acıçiğdem

Acıçiğdem, bilinen diğer adıyla "Autumn crocus" veya "Meadow saffron",...

Acıbakla

Acıbakla, dünya genelinde yaygın olarak yetiştirilen ve tıbbi kullanımı...

Ciğer Kebabı

Ciğer Kebabı Nedir Türk mutfağının en lezzetli yemeklerinden biridir. Özellikle...

The Lord Of The Rings

The Lord Of The Rings "The Lord of the Rings"...

Prison Break

Prison Break "Prison Break" dizisi, Fox kanalında yayınlanan bir Amerikan...

Pablo Escobar

Pablo Escobar Pablo Escobar, Kolombiya'nın ünlü bir suçlu ve uyuşturucu...

Dünyanın En Hızlı İnterneti

Dünyanın En Hızlı İnterneti Dünyanın en hızlı interneti, genellikle fiber...

Fiber İnternet Nedir ?

Fiber İnternet Nedir ? Fiber internet, optik fiber kablolar aracılığıyla...

Hepsiburada.com

Hepsiburada.com Hepsiburada.com, Türkiye'de en büyük e-ticaret platformlarından biridir. 1999 yılında...

N11.com

N11.com N11.com, 2011 yılında Doğuş Grubu tarafından kurulmuştur. Doğuş Grubu,...

İnsan Kaynakları Ne İş Yapar?

İnsan Kaynakları Ne İş Yapar? Bir şirketin insan kaynakları (İK)...

Steam Nedir ?

Steam Nedir ? Steam, Valve Corporation tarafından geliştirilen bir oyun...

Benzinli-Dizel-Elektrikli-Hibrit Araçlar

Benzinli-Dizel-Elektrikli-Hibrit Araçlar Araçlar, insanların günlük hayatlarının vazgeçilmez bir parçasıdır. Bu...

Kahve İçmek Zararlı mı?

Kahve İçmek Zararlı mı? Kahve, dünya genelinde en popüler içeceklerden...

Bilgisayar Kasası

Bilgisayar Kasası Bilgisayar kasaları, bilgisayarın içindeki bileşenleri koruyan ve düzenleyen...

Parfümün İcadı

Parfümün İcadı Parfümün tarihi binlerce yıl öncesine dayanır. Antik Mısır,...

Youtube

Youtube YouTube, 2005 yılında Chad Hurley, Steve Chen ve Jawed...

Whatsapp

Whatsapp WhatsApp, 2009 yılında İsrail'de Brian Acton ve Jan Koum...

Tesla

Tesla Tesla aracı, elektrikli bir otomobildir ve 21. yüzyılın en...

Muhabbet Kuşları ve Bakımı

Muhabbet Kuşları ve Bakımı Muhabbet Kuşları, Psittacidae familyasına ait, uzun...

Apple

Apple Apple, 1976 yılında Steve Jobs, Steve Wozniak ve Ronald...

Galatasaray Spor Kulübü

Galatasaray Spor Kulübü Galatasaray Spor Kulübü, 18 Galatasaray Lisesi öğrencilerinin...

TARKM Hisse

TARKM hisse, zirai ilaç alanında faaliyet gösteren, yurt içi ve yurt dışı iş ortaklarımızın ihtiyaç ve beklentilerini en iyi şekilde anlayarak, ekonomik ve kaliteli...

AVOD Hisse

Borsa da şuanda aktif olarak işlem gören AVOD Hisse, Türkiye’de kurutulmuş gıda sektörünün lider şirketlerinden olan AVOD A.Ş. 2003 yılında, HASAT BNO Group (kuruluş...

Tüm Borsa Hisseleri

BIST TÜM BORSA HİSSELERİ LİSTESİ Ayrıntılı bilgi ve anlık değerlerini görebilmek için lütfen hisse kodunun üzerine tıklayınız. AVOD A.V.O.D. Kurutulmuş Gıda Ve Tarım Ürünleri Sanayi Ticaret A.Ş. İZMİR A1CAP, ACP A1...